بصری سازی داده به مدیران و تحلیلگران کمک میکند عملکرد KPIها را سریع درک کنند. پالت سنتی سبز-قرمز مشکلساز است، به ویژه برای افراد کوررنگ. استفاده از آبی-نارنجی، خاکستری-قرمز یا ترکیب رنگ با اندازه تجربهای حرفهای، تمیز و دسترسپذیر ارائه میکند و تمرکز بر شاخصهای بحرانی را آسانتر میسازد.
بصری سازی داده: چرا پالتهای سبز-قرمز دیگر مناسب نیستند؟
در دنیای امروز، بصری سازی داده به یکی از مهمترین ابزارهای تصمیمگیری در کسبوکار تبدیل شده است. مدیران و تحلیلگران برای درک سریع عملکرد سازمان، به داشبوردها و نمودارهای KPI وابستهاند. با این حال، یکی از چالشهای مهم در بصری سازی داده، انتخاب پالت رنگ مناسب برای نمایش وضعیت «خوب» و «بد» KPIها است.
در این مقاله، با بررسی تجربیات عملی و بحثهای متخصصان داده، به جایگزینهای موثر برای پالتهای سنتی سبز و قرمز، مزایا و معایب آنها و نکات کلیدی برای بصری سازی دادهها میپردازیم.
مشکل پالت سبز-قرمز در بصری سازی داده
برای سالها، پالت سبز-قرمز به عنوان استاندارد بصری برای نشان دادن عملکرد خوب و بد استفاده شده است. مدیران اغلب بر این پالت اصرار دارند و تحلیلگران نیز برای جلب رضایت آنها از آن استفاده میکنند.
اما در بصری سازی داده چند مشکل جدی وجود دارد:
- عدم دسترسی برای افراد کوررنگ: تقریباً ۸ درصد مردان و ۰.۵ درصد زنان دچار نوعی کوررنگی هستند، به ویژه Deuteranopia که توانایی تشخیص رنگهای سبز و قرمز را کاهش میدهد.
- تجربه بصری ناخوشایند: پالتهای چراغ راهنمایی (سبز، زرد، قرمز) باعث شلوغی و پر سر و صدا شدن داشبورد میشوند و تجربه کاربری را کاهش میدهند.
- پیام اشتباه: در برخی KPIها، بالا بودن مقدار همیشه خوب نیست؛ مانند هزینهها یا تعداد شکایات. استفاده از سبز و قرمز ممکن است دادهها را اشتباه تفسیر کند.
به همین دلیل، بسیاری از متخصصان بصری سازی داده توصیه میکنند به جای سبز-قرمز، از پالتهای جایگزین استفاده شود.
جایگزینهای مناسب در بصری سازی داده
پالت آبی-نارنجی
در مناظرهای بین دو استاد داده، اندی کرک و اندی کاتگریو، موضوع پالتهای رنگی در بصری سازی دادهها بحث شد. یکی از بهترین جایگزینها، پالت آبی-نارنجی است:
- نارنجی: KPIهای ضعیف یا پایین
- آبی: KPIهای قوی یا بالا
مزایای این پالت در بصری سازی داده:
- قابل تشخیص برای افراد کوررنگ: حتی افرادی که دچار Deuteranopia هستند، تفاوت رنگها را به راحتی میتوانند ببینند.
- تجربه بصری آرام: تضاد کمتر رنگها باعث تجربهای تمیز و حرفهای در داشبورد میشود.
- انعطاف بیشتر: میتوان مقادیر متوسط، پایین و بالا را بدون وابستگی به استاندارد «خوب = سبز، بد = قرمز» نمایش داد.
پالت خاکستری-قرمز
این پالت ساده، خاکستری برای مقادیر عادی و قرمز برای KPIهای بحرانی است. در بصری سازی داده این رویکرد مزایای زیر را دارد:
- تمرکز روی KPIهای مشکلدار
- قابل فهم برای افراد کوررنگ
- کاهش شلوغی بصری داشبورد
استفاده از اندازه و موقعیت در بصری سازی داده
رنگ تنها ابزار در بصری سازی داده نیست. برخی طراحان توصیه میکنند از اندازه، موقعیت و شکل نیز برای نمایش KPIها استفاده شود:
- فلشهای بالا و پایین: افزایش یا کاهش یک KPI را نشان میدهد، اما توجه داشته باشید که افزایش همیشه مثبت نیست.
- حجم و ارتفاع نمودارها: تفاوتها را بدون رنگ منتقل میکند.
این روشها برای افراد کوررنگ و کسانی که رنگها را راحت تشخیص نمیدهند، بسیار مفید است.
تجربه عملی مدیران و تحلیلگران
با وجود توصیههای علمی، اکثر مدیران تجاری همچنان به پالت سبز-قرمز عادت دارند و تحلیلگران نیز از آن پیروی میکنند.
با این حال، در بصری سازی دادهها وظیفه ما این است که آنچه مدیران نیاز دارند را ارائه دهیم، نه فقط چیزی که به آن عادت دارند.
پیشنهادات شخصی برای پالت رنگ در بصری سازی داده
بر اساس تجربه عملی، ترکیبهای زیر میتواند در بصری سازی دادهها بسیار موثر باشد:
- قرمز و آبی/فیروزه: تجربه بصری حرفهای و آرام
- نسخه پاستلی: مناسب داشبوردهای مدیریتی رسمی
- نسخه اشباع و تیره: مناسب نمایش دادههای برجسته و تحلیلهای عمیق
همچنین میتوان از پالتهای آبی-نارنجی، خاکستری-قرمز و سایر رنگهای سازگار با افراد کوررنگ استفاده کرد.
نکات کلیدی برای بصری سازی دادههای KPI
- دسترسپذیری: اطمینان حاصل کنید همه افراد دادهها را میبینند.
- تمرکز روی دادههای بحرانی: تنها KPIهای نیازمند اقدام را برجسته کنید.
- رنگ هوشمند: رنگها باید پیام درست بدهند و چشم را خسته نکنند.
- ابزار ترکیبی: رنگ، اندازه، موقعیت و شکل را با هم استفاده کنید.
- آموزش مدیران: اهمیت استفاده از پالتهای جایگزین را توضیح دهید.
جمعبندی
در بصری سازی داده، استفاده از پالت سبز-قرمز دیگر توصیه نمیشود. با توجه به دسترسپذیری، تجربه بصری و فهم صحیح دادهها، پیشنهاد میشود:
- از پالت آبی-نارنجی یا خاکستری-قرمز استفاده کنید.
- تنها KPIهای بحرانی را برجسته کنید.
- رنگ را با ابزارهای دیگر مانند اندازه و موقعیت ترکیب کنید.
- مدیران را آموزش دهید که بهترین روش علمی در بصری سازی دادهها را پیروی کنند.
در نهایت، انتخاب رنگ مناسب یک مسئله زیباییشناسی نیست؛ بلکه ابزاری کلیدی برای تصمیمگیری هوشمند و موثر در کسبوکار است.
این یک فراخوان به همه مدیران، تحلیلگران و طراحان است: به مشتریان داده های خود اهمیت دهید؛ استفاده از پالت های سنتی چراغ راهنمایی و یا سبز-قرمز را متوقف کنید. از پالتهای آبی-نارنجی یا خاکستری-قرمز یا به جای آن از پالتهای من که در بالا نشان داده شده است استفاده کنید. فراتر از این واقعیت که برای افراد کوررنگ هم مناسب است، من واقعاً فکر میکنم که این رنگها بهتر به نظر میرسند و برخلاف چراغ راهنمایی پر سر و صدا و پررنگ، تجربه آرامتر و تمیزتری را ارائه میکنند.
1 دیدگاه
خیلی مفید بود